Dünyanın en zengin işadamları listelerindeki sıralamaları emtia fiyatlarında son yıllarda yaşanan patlama sayesinde iyice yükselen Rus milyarderler şimdi kendi aralarında ülkenin en büyük türbin üreticisini almak için kıyasıya bir savaşa girdi. Son 5 yıldır Çin merkezli yaşanan hızlı sanayileşmenin etkisiyle artan emtia fiyatları sayesinde ceplerini nakit para ile dolduran Çinli çelik ve alüminyum üreticileri bu kez elektrik işine girmek için birbirinin rakibi oldu. Düyanın en büyük alüminyum üreticisi Rusal'ın sahibi olan Oleg Deripaska ile Rusya'nın en büyük çelik şirketi Severstal'in patronu Alexei Mordashov, Rusya'nın enerji dağıtım şirkleti Unified Energy System'den (UES) 26 milyar dolarlık sipariş alan ve ülkenin en büyük türbin üreticisi olan Power Machines şirketini satın almaya çalışıyor. Şu andaki değeri 1.3 milyar dolar olan şirketin bölgedeki enerji projelerinin artmasıyla fiyatını iyice katlayabileceği tahmin ediliyor. Power Machines'in almış olduğu devasa sipariş ülkenin elektrik sektöründe son dönemlerde yapılan en büyük yatırım atağı olarak görülüyor.
Her iki milyarder de Sovyetler Birliği'nin çöküşünden bu yanda Rusya'da elektirik sektörüne yapılan bu en büyük yatırımdan pay kapma peşinde. Rus milyarderlerin enerji sektöründe varolmak için rekabete soyunmasında en çok da ülkenin enerji sektöründe gözlenen reformların ve enerji ekipmanlarına olan talepteki patlamanın etkili olduğu belirtiliyor. Rusya enerji sektöründe tekelleşmeyi kırmak adına kısa bir süre önce UES'i küçük parçalara bölmüştü. Sektörde gerçekleştirilen en önemli reformların başıdna ise Putin'in yabancı sermaye karşıtlığının etkileri hissedilse de özelleştirmelerde görülen artış geliyor. Alfa Bank'ın verilerine göre 2007'de gerçekleştirilen halka arzlardan toplanan 60 milyar dolar paranın önemli bir kısmı özelleştirile enerji şirketlerine ait. Önümüzdeki 18 ila 24 ay içinde ise UES'in de halka açılacağı belirtiliyor.
Putin'e yakınlığı Deripaska'ya yarar
Deripaska'nın Power Machines'in en az yüzde 82'sini satın almak için 31 Temmuz günü yetkili mercilere başvurduğu, Mordaşov'un ise şirketi satın almak için başvurusunu geçen ayın başlarında yaptığı belirtiliyor. Bloomberg'de yer alan habere göre, Deripaska'nın elektrik sektöründe makine üretimine girmek istemesinin en önemli sebebi sahip olduğu holdingin enerji alanında benzer yatırımları bulunmasından kaynaklanıyor. Deripaska'nın holdinginin Sibirya'nın en büyük hidroelektirik santrallerinden bazılarının sahibi olduğu belirtiliyor. Avrupa'nın en büyük inşaat şirketlerinden olan Strabag AG ile Hochtief AG'den geçen sene hisse alımı gerçekleştiren Deripaska, aynı yıl içinde Kanadalı otomobil parçası üreticisi Magna International'dan da hisse satın almıştı. Rusya'nın zengin metalcileri dendiğinde akla gelen ilk isimlerden biri olan Deripaska, enerji sektöründe daha fazla büyüyebilmek için şu sıralarda Rusya'nın büyük petrol üreticilerinden Russneft'i satın almak için peşinden koşuyor. Deripaska'nın, son olarak geçen aylarda İngiliz petrol devi BP'nin Rusya'daki operasyonlarının önüne set çekerek yabancı sermaye karşıtlığını bir kez daha gösteren Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le yakınlığı iyi biliniyor. Kritik enerji şirketlerinin, Batı ile enerji politikası üzerinden yeni bir stratejik savaşa girişen Putin'e yakın işadamlarının ya da devlete ait şirketlerin eline geçtiği ise bir gerçek. Deripaska'nın Russneft'i ele geçirmesi halinde aynı senaryonun tekrarlanacağı belirtiliyor. Bu nedenle de Power Machines'in satışında da Deripaska'nın avantajlı olacağı düşünülüyor.
Tekel oluşma ihtimali 1 ay incelenecek
Deripaska ve Mordaşov'un Power Machines'i satın almak için ülke dışında tescil edilmiş Stephens Capital Ventures ve Highstat isimli şirketleri aracılığıyla Rusya'nın Antitröst Hizmetler Birimi'ne başvurduğu belirtiliyor. Antitröst kurumu bir ya da biraz daha uzun bir süre boyunca teklifleri inceleyecek ve sektörde tekel yaratma ihtimalinin bulunup bulunmadığına yönelik bir karar verecek.
Power Machines'de kendisine ait Interros isimli yatırım kuruluşu aracılığıyla hisse sahibi olan ülkenin metal milyarderlerinden Vladimir Potatin'in ise ismi açıklanmayan bir Rus alıcı ile şirketteki yüzde 30'luk hisse payının satışı konusunda görüşmeye başladığı biliniyor. Power Machines'in hissedarları arasında Almanya'nın en büyük enerji şirketi Siemens AG ile Rusya'nı ulusal enerji kuruluşu OAO Unified Energy System da bulunuyor. Her iki şirketin de Power Machines'deki hisse payı yüzde 25. Cuma günkü borsa kapanışı üzerinden bakıldığında ülkenin en büyük türbin üreticisi olan Power Machines'in hisse senetleri 18,5 sent üzerinden satılıyor. Bu da şirketin toplam değerinin 1,3 milyar dolar civarında olduğunu gösteriyor. Şirketin hisse senetleirnin bu yıl içindeki hareketi ise yüzde 0,8'lik düşüş şeklinde olmuştu. Bu düşüşte ise şirketin yabancı rakipleri Alstom SA ile General Electric'in Rusya'da ihale kazanarak Power Machines'in pazardaki tekele yakın durruşunu bozması etkili olmuştu.